| OCR Text |
Show PRAFATIO. poétice opera: nam Comeedizx eft adumbrare Ore quales quales fint , & orationem. Quis aioe ne aca puli fermones urbanis & inurbanis Salibus e - re Eft de vulgi genio captare rifum é re quavis ,& emis € _ &ari; qui quidem profecti ab iis, qui lectione careant , & PRAEEA T 10; plectar Chriftianus & Prefbyter, prohibet ipfa Comeedix na- tura,qux, aut corruat , aut certé plurimumlaboret , nifi in in ea populi mores, ut ut fint, oculis fubjiciantur, Itaque quum duo fint nature noftre per peccatum hominis primi corrupt qui hominibus xvi fui placuit, quem funt {pedtatores a impetus vehementiflimi , alterum libidinis , alcerum gulz ,coque vehementiores, quo minus eft in homine , & Tationis , & religionis, & exiftentis ex utraque honoris ; fi eos qui rationem , more{que excoluerunt fapientiz difciplina , fi pios, fi nobiles, exceperis , reliqui ferme omnes, qui tanto numero alios fuperant, exftu corruptelarum & libidinis elati > quidqu id latet animo & fecis confpectum hominum perpetrant, ver- tefte, di funt, neceffe eft fua quamqueperfonam armare oratione , ufu lautiorum hominum, varii funt, & ut plurimum inurbani 8 indigni rifu, nifi den/i humeris vulge & animi denfioris pinguiorifque Minerva. Peccaret igitur graviflime Se ipfam , qui nihil nifi urbanos Sales ab Hiftrione in tcenam afferri voluerit, Uno verbo Poéta Comicus omne tulit puncum mirati, quem laudavére; quod Plauto contigit , Horatio ipfo Sed nec foli proavi Horatiani Pifonianique laudaverunt Sales Plautinos , laudaverunt & Horatiani aquales; laudavitdicendi princeps Marcus Tullius Cicero , cujus cloquentia 7 abfolvat Horatianos proavos Pifonianofque /ulsitie patienticque nimiz. Duplex omninoest‘jocandé genus inquit in libro se! ficiorum1. sam illiberale, petulans ,flagitiofum, obfcenum« Alterum elegans , urbanum , ingeniofum »facetum 5 quo genere non lit do Plautus nofter & Atticorum antiqua Comedia ,fed etiam Philo- Sophorum libri fant referti. Tertium eft in quo vindicandus eft 4 cenfura Plautus : nempe obfceenitas. In quo expendendo , hoc libentitis ver{ari licet, quod hec defenfio; non folim pertinet ad Plautum, verum etiam ad omnes doétrinz humanioris autores, in quibus nonnunquam gemmez eruditionis pretiofiores colligi minimeé poflunc, nifi nonnullis fordibus obf{ccenitatis inquinate. Sed hzc defenfio, hoc mihi videtur effe difficilior , quod cura pudoris eft veluti infita ab natura in mente humana. Unde apud omnes nationes, preter cateros laudati funt, qui cor- pus ab omnibus libidinis & voluptatum inquinamentis putum illibatumque fervaverunt. Ars ipfa verecundiamdocet, que in ftatuaria & pictura, partes illas corporis quibus fexus alteruter revelatur, non finit effe inopertas, Sed religio Chrftiana imprimis abhorret ab omni labe pudoris. Quo fir, ut nonnulli deprecati funt PlautinamleGtionem ; & inde facum efle putavero, quod nonnulle Poéte noftri fabulx mutile ad hos pervenerunt. Quorumpartes adver{us Plaucum, ne am- bis, & oratione exprimunt. Quare fieorum motes adumbr an- qualis qualis fit , libidinofamlibidinofa, avaram avara, frau. dulentamfraudulenta. Sed ea laus eft Poétx noftri » ut in {ce naminducat neminem , qui amore teneatur, quin ftatim inducat aliquem qui eumad mentemfanamrevocare quavis ratione non conetur, moxrifu, moxfeverd & gravi reprehenfione,mox monitis lenibus & amicis , ut dixifle tantiim Poéta videatur obfccenum, utfit quod oppugnet, quod dedoceat homines. Nihilominus in hac editione Autorum omniumhumanitatis, atque adeo Plauti, confultumeft pudori SERENISsIMI Devrurnr, fuifque revulfa locis obfccena, inunum locum collecta funt fic ut & adolefcentiz fubduci poffent , & in gtatiam provectioris xtatis ad calcem autoris fubjici, Supereft, ut magiftrum cum difcipulo, Plautum cum Terentio conferamus. Quum enimduo uni extiterint Comici Poéta Latini, quos 4 temporis injuria fua preftantia vindicaverit ‘ Marcus Accius Plautus,& difcipulus ejus Publius Terentius,in. ternecinumfempercertamen extitit inter litteratos, utri palma in focco concederetur , his pro magiftro, illis pro difcipulo fic ftantibus, ut ne gloriam quidem quam alteruter merereturjntacam, quo animo, reliquerint. Quorum contentio dirimi , vel hoc uno poteft; quod quum Comici Poétz fit ,homines fuos more({q, pernofle,cognitofque verfu & actione exprimere., quales quales fint , fi Plautino tempore Terentius, vel Terentiano Plautus floruiffer , ucerque fuiffet feculi fui lumen 8& orna. mentum. Videlicet hoc uno Terentiani Terentium Plauto anteponunt, quodftilus ejus & caftigatior videatur 8 libera- |