| OCR Text |
Show . ·-... Dt Mundi F alrtica, . ~ 8 J . .c.1· 1·nfiftamus, neceffe ell: nofln cor• .cl. • • fiaerc quta vt ereu. . d · · · r.on po[en~ er~uttn 1 • '. er endiculari,quz dire&.ionts tcttur,tta porii 1oog1tudxnem e~: m hnea ~t v~rO fudum ad c:tlum. Secundo fequc~ vc pedes cintrum afpJcJant, cap r 1 m ac ccrtera fiydera ornnibus tam.... ·5 momento 10 e ' · · rerur eodem teflllpon . 1.b ·r1· arque occidere, omnes enur1 VOl•· . ·b ... occ1dcnta 1 us on ' d 1· oncncalr us,-quo.r~ I ·uud videlicet terra:: quo tamen a l· cun1h:Lbcrcnt ,honzo~tem, P. anuml_blus deinde ~lijs Iocis iuccefiiue, & po- .. amprtmoonenta l , ·c t:L' • 1 tcr concmgit, n r.. b · l·bus aoparet, o.. ui~atur vc mantrcae 1n ec yp11 us P\ occ .. , ' · ftrem. o occidcnfti an o1b J.S v.. g. t. n men.d 1. e [col eclypfetur,orienta.h bus eadem·,· cermtur; nam J • . ' • • d & canto poll meridiem tard:us' quantOI! eclyp. fis po. ll me,·no dreise ~t daecmct eue_ac,m acct. dJ·c t·n Luna: defcttibus. cond H at aute . --4,. fucnnt on entail . • . " as a arere ad oricntem' quam a OCCI<:C• ~:x certis relatloOibus tardluh c . tP ndum horologiumlllhus loci orien• cem,tJrdius, ide£~, p~uubus ons, ~c~ tern oris mumenco fiunt. imO A.· talioris: abfolute emm o7mbus ~? evni loc! quam alteri apparitura fir. fironomi pra:dlcunt qu?t tons ;;~us aritiooc', e:r.piorant, qua: nam loca_, qui etiam ex hac.cclyp!JUm ~r p~ quod eft longitudinem regwnunw fint ~lijs locls onen~al;_or~'ra i~~~rcdet aliter fe hallaenr: fed quia rotu~· expllcare. qu~omn~~rl ~ !ol ~irca eam vn1fonniter, & fucce{Iiue rcuoluJ. d.t d~' v~ ~f:spv~~i: I ~am alteris omur, & occtdit. Terti.O !i diCe r:mtum tur 's~~~riion omn~; ea!dcm fiella~ Vlderemus: acqui cerrum eO: t!elias ~~:~ vidae ~o;' qui magis ad Aulhum habitant' v.g fiel:am .CJnopum vt; denr .iF.gyptij,quarrl nos minime confplclmus. terra Jgltur nullo modo pia . num eit · 'd Dic.endum igicur terram etfe rotunda-tn' ac fph~ricam, non qui em... ~comet rid, fed rudiquodammodol cum eius litperhcium vallcs,ac ~~~~:· tes a fi1 e r3 m r eddan t. cui us prim urn fit a r gn mentum , q~od v t modo d}uc: lnmus, fol, Hellz, cclypfes, eire~ terram ommbus h:~.b1tatonPus 1ta cur cefiiue apparent, perinde ac fi ctrca fph~ram rptundsffimam m · ueren :' hoc elt regulariter, & vniformiter ,Ita vt loc1s, v.gr. pe~ I 5 .gradus mJ~·~ orientllibus ·1na hora prius appareant: atque hoc accJdtt, vb1quc terra fecundt1m te~r:r gyrum ab on cute in occafum produCl:um. <JUOd patet ex eclypfium przdiCtione infallibi:i, fecu.ndum quam non ommbus eade~ hora, fc:d diucrfis apparitura: prrenunctantur; qure certa prcrd1Ctto fuppo terram eiiC ror~wdam. accedit ctiam experie~tia oautarum Lufiranorum 1 : & aJiorum, gut du1n co tum terr:r ambuum Clrc.umnau,gant, eanden1He I arum vnifurmem, ac regularem app;uitio.ncm vbique obferuant. qu~ ~m· · n·ia euincunt terra1n, & quidem lnaxime ab oriente in occidentcm e e., rotundam_ .• QE_od vero tic ctiam a f~ptentrione in AuRrum rotunda, Gmili~ pr~ce. dentibus ratio perfuadet, nam ambulantibus nobis, v.g. fc:ptcoc~toncfi · v~rfus a J titudines poli regulariter, ac vn1formite~ crefcunt, pennde ~c 1 circa fphzram progrcden;mur. hac ratione fi Parma , vbi pol us archeus .. eleuacur · "Pars (Tertltt •· ~ 'g t tliuatu r fere gr. 4 J. :td Bore am mill iari j s 6 o, qa~ gtaiJ um vn·u m effi ei i ri proficifcamur, par iter pol us gradu vno amplius eJeuabitur fupra horf· tontem, eritque prt)pterea eJeuatus gr~dus 46. quod fi alia 6o, miJiiaria vlrerius perrexerimus, alio itidell1_ gradu eleuabicur,eritque eleuatio gr. 47. idem accidit proficifcentibus ad alterum polum. idque non in Europa folum, fed in Africa, Alia, Nouo orbc,& vbique rerrarum, vt quotidianz nautarum, ac viatorurn rclariones cellariffim:r cnmprobant:Terra igitur non folum ab oriente in occa fum 1 verum !ciam a Rorea, in meridiem,ac proinde v(quequaque fph~rica eft l· Vmbra tetr3!, vt fupra ollendimus, conica eft, & prob~uimus ah e~ clypfibus; quz eclypfes liunt circa fere omnes terra: partes 1 igicur terra cfficit vmbram conicam ad omnes partes; vnde necelfario fequirur ipfam dfe vndique rOtundam: vmbra enim conica cUm habe:.t rorundiratem, habebit necelfario pro b1li vmbrofum corp1:s etiam rotuedum : feii tum hie conus vndique a terra proijciatur, fit vt terra necdfario lit vn.:. eli que par iter rotunda • · . ! 4: Idem .ex plurimis irinerum, ac nauigationum 1 ~u;r ftaC tmipeflace, circa marJa, ac terras habentur, reJationibus comprobatur: qui eni~ totam per Anripodas rerram circumnauigant , ac rand em ad eunde~ locum ali~n~e rc~ertunrur eandem v?ique rerrenz mol1s faciem, & figu:. ram confplctunt,IJfque femper, & vbtq·ueomnia circa fiellarum orrus, & occafus vniformitcr, ac regulariter apparuerunt : qua: nullo inodo fieri polfenr, nifi terra elfec fph~rica. S· Ta.nd~m r4tio p~y!ica idem a~tefiatur, cum enim terra lit grauiffi• rna, ac 1deo omnes e1us partes panter deorfum, ideft, ad centrum mundi gran.itenc, fit vt fingulz quantum polfunt, ddcendere conentur; ex quo feqult~r ex~r~marum atque extimarum partium a centro zquidifianria'l q~~ ahud ?thll ~fi, quam fphxriciras. PorrO quamois monres hanc fpha:· rlCltat~m 1mpoltram ctfician~, quia tamen fumma eorum altitudo refpe:.. ~u to~t~s ter.rena: moll~, vt ofiendemus infra, efi pent ihlen!ibilis,fph;e. nca OlhJlomtnus; ·falrem phyfice appellanda cfi. Illud etiam notandum_. omne~ all at as ratio~es,polfe etiam probare ext imam ·aquz,feu m:lris fu. p_erl:icJem ef!"e fphamca.m. Demum, & illud fciru dignum, Parmenidem..:, l~leatem prtmum omntum ante Chrifii nariuiratem anna cirdter, 1.5 z·, bane terra: globof~atem demonfiralfe; ex nofira Mathem.Chronolog. · De r2Yl utatione rotunditatiJ terr11. Corollarium. , Pergraru~ letl:ori f?rC exiltim~ui, 6 rem fciru digniffimam cxpo£i1el ro, q~am. pndcm ac d.tu obferuau1, pr~fercim cum nuJJus , quod lti:mu, ea~ hre~Js mand~uent : nos de ea in locis Arifi. Mathematicis primum !a~ts fuse tratfautmus; vnde qua: fequunrur fummarim ddcribcmus ; El& Jg!Cur e~; Terr~ tot ius fuperficiem, qu~ ob montes, ac val les afpera,atf} Ue tUdtter fpha:rica elt 1 jq dies, iam inde ;i mundj exord10 p:tulatim rC-l duc1 |
