| OCR Text |
Show I& INSTITUTIONES Retr HERBAR ipfe mihi remque confecuti fant , arte explorandi acquifivi, & opera pretium duxi, genetiHerbariis gratam me facturum exiftimavi 5 fi fingulis plantarum quz ne- reprehendunt, & in meatus earum fefe infinuando, alimentum ceteris bus methodum aptarem, que cxteras omnes antecellit; addens cellaria, vel detrahens{qua viderenturinutilia. Neque audiendi funtilli, qui ad appellationem plantarum omnibus nomi nibus abutentes, tantam artem in Arte Herbaria negant afterti debere. di neceflumeft, Confufis enim nominibus plantarum , earum genera confun Confufis autem generibus , que {pecierum notio fete nobis offeret? Natura , h ut aiunt , A methodo prorfus aliena videtur; quod etfi concedatur HV nes tamen ab{que methodorei adeo multiplicis & diffule, qualis eft Borantntia conce, naturam nifi ob{curé admodum comprehenderepofle experie vidti fateantur neceffe eft. Nonlevius errant qui veramfpecierum diftribu- AMM, lk 55 utrobique varie radicibus » difperguntur in ramis eorumque propaginibus, z veficulas in conjuné fe inter laxids aut arétits , contextu ac multiplici m in carnem alimentu cogit ri amplifica quas interfticiis (uis complectuntur; ad Gefneri)se Analiticam rationem adhibui, que, ut mox patebit, coegit me e tanti viri bonitat ingenii Quod , tendam ampleé iam fentent nz Colum | } {sacocE IN REM HERBARIAM, tamen. plantarum infticui poflunt , in medium afferrentur. Non i potuiffe fentiam. tantumafflumo, ut fine aliorum ope hoc 4 me praftar Arte noftra In lucro pofui que cateris optima vifa funt , & cum plura in collocutus fum quah mecum & me ipfe collegi , em verter defiderari animad plantarum ut certior flerem an tutiori & breviori vid ad cognitionem Quamobrem perveniri poflet, quam vulgari , que diuturno ufu teri folet, tionem ex hominum arbitrio, perinde ac nominum impofitionem pendere exiftimant. Conditor rerum qui imponendorumplantis nominum facultatem nobis prebuit, in plantis ipfis notas infigniores pofuit ex quibus peti debet proprias fimilicudoilla que requiritur inter {pecies ejufdemgeneris. Has notas immu No tasarum ab tare nequaquam poflemus , neque ab earum contemplatione & ufu abftineP e nature tas effe. re , fi erroris vitandi cura fir. Quod verd ad nomina {pectat , etfi nunc que apté pofita funt, ufurpare debeamus; quitamen ea impofuerunt, alia fané adhibere poterant: Ranunculum v.g. appellare quod Aconitum vocarunt: Calamintham quod dixere Thymum ; Sed ubi Ranunculi nomen cum idea ftru€ture note propria conjunctum fuerit, non licet amplius nomen idem imponere plantis , quz ejufmodi notis deftitauntur: unde primus nominum deleétus noftri juris eft, notarum propriarum nequaquam, Cam igitur ille ex plantis ipfis eruende fint , prids inquirendum videtur quid fit Planta, & quanamejus partes: nam etfi Theophraftus auctorgravilfimus judicaverit Plantam remvariam atque multiplicem effe , inque univerfam de ea referre difficile, eam tamen deicriptione depingere conabimur. De! finitio planPianta eft corpusorganicum, quod radicibus femper, feminibus forte tx. femper; foliis, floribus & caulibus feré femper donatur. znamPlantatum organa, 1. Namque ut defcriptionem noftram explanemus , Clariffimus vir Marcellus Malpighius , Philofophus preftantiflimus , nature operum explorator accuratiflimus, Innocentii XI. fummi Pontificis Archiarer , veram Plantarum anaromeninftituit & opus admirationis plenumexegit. Primus omnium demonftravit plantas pracipué componi ex fiftulis tenuiffimis & veficulis. Fiftule duplicis generis funt: alie alimento convehendoinferviunt , catere aeri excipiendo: ille vafa, he pulmones plantarum quoin iplis dammodo dici poflunt: in fafciculum utreque veluti colliguntur o yeluti concrefcens. Radicibus IL Plantas etiam ab{que radicibus vivere non pofle conftat. Namque a, pias deftituitur , non radicibus » videtur vilior m plantaru que Cufcuta, uli quamdiu terrz inharet. His verd are(centibus , capillamenta feu caulic comCulcute tuberculis quibafdam afperis arété adherent plantis quas fciendis inftitutum arripiunt; unde inter plantas parafiticas Cufcuta recen- radicum feri folet. Et revera que radicibus carere exiftimatur, magno quorum apparatu inftituitur, ratione muneris accendentium ad cirros, ope Hederx rami abfcifs’ radice nutriuntur. Tubera terre pariter, que inter vegetabilia numerantur , pro radicibus capillares fibras obtinent € cortice rugofo erumpentes. Nonnullas foIll. Folia verS , flores, & fructus in pluribus plantis defiderantur. Tu- bera ipfa , pleraque Fungi fpecies , foliis & caulibus carent. Filici, Capillo fae =" Veneris » Polypodio , Lingua Cervine, Mufco & czteris id genus plantis, flores denegavit natura. Semina fingulis inefle naturali quodam judicio Omnes adducimur ad credendum; quamvis fruftra explorentur in pluribus Mafeibiliter proba- i obtinere, & fungi {peciebus, tum & herbis in fundo maris nafcentibus. Ceterim plantarum partes tantum inter fe commercium habent, ut aliz aliarum caus{ 3 natura inftiture videantur. Radices ab ipfa tellure alimentum acceptum& elaboratum in caules tranfmittunt » ut foliorum nutritiont aptius evadat. Folia fuba@tum floribus fubminiftrant : flores fant veluti vifcera quedam ad fructus incrementum comparata ; fruétufque ad feminum-nutritionem conftituti. Hac denique fpectari debent tanquam ova quedam qua fingulas plante partes compendiarid delineatas continent : nec revera ovum ovofimilius, quim femen cujufque plante ovis volatilium & infeétorum ; idque Empedocles bené retulit {uo carmine: Ora 3° worones pings dtrdzee mearoy braias. Arift.de Gener, Ut autem generum notasex ftruétura partium ex quibus plante componun- gr, ae tur, facilius eruamus , tria hic exploranda fant. 1. Utcum affinitas illa feu ** fimilitudo qua requiriturinter {pecies eju(dem generis, in quinque partibus jam recenfitis exigi debeat , an vero in tribus, duabus, aut unica ex his? 2. Utrum infingulis generibus earumdempartium fit habenda ratio, an vero his vel aliis ad arbitrium uti liceat? 3. An affinitasilla pracisé peti debeat 4 partium ftruétura, an ab earum affe@ionibus, quales funt color , odor, fitus, ceeteraque ¢ Hc ut clariora fiant, ad combinandi artem recurren- dum eft: partes {cilicet plantarumita invicem fingillatim conjungendz , ut demum ille feligantur, ex quibus charadteres generum ad perfpicuitatem magis facientes, & ad ufum magis accommodati conftitui poffunt. Inutile plané foret quinque plantarum partes ad hoc opus revocare, cum Rate propriz fieri nequeatut plures {pecies ejufdem generis occurrant , quarum vadictSitaramex Leet folia, caules, flores, feminaque fimilia fint. Tantdm abeft ut hac arte genera que carn p t Sl frmarentur , quin potius ftabilita deftcuerentur 5 & qualibet {pecies genus A a A ae s4 |
